ဒီမိုကရေစီ စံတန်ဖိုးများအတွက် မိသားစုတစ်စု ဖြတ်သန်းနေသော သမိုင်း

လင်းလင်း နှင့် ချစ်သုဝေတို့သည် ဂီတ၊ ရုပ်ရှင်၊ ဆေးပညာ၊ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ဒီမိုကရေစီကို ထောက်ခံခြင်း စသည့် နယ်ပယ်များတွင် လူသိများသော မြန်မာ အနုပညာရှင်များ ဖြစ်ကြသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် မြန်မာစစ်တပ်က အာဏာမသိမ်းမီ ကာလကြာမြင့်စွာကပင် နှစ်ဦးစလုံးသည် အောင်မြင်သော အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းများကို တည်ဆောက်ထားပြီး တစ်နိုင်ငံလုံး လူသိများသူများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ လင်းလင်း သည် ထင်ရှားသော အဆိုတော်၊ သီချင်းရေးဆရာနှင့် တေးရေးစပ်သူ ဖြစ်သည်။ ချစ်သုဝေသည် သရုပ်ဆောင်၊ အဆိုတော်ဖြစ်သည့်အပြင် ဆေးပညာဘွဲ့ရ ဆရာဝန်လည်း ဖြစ်သည်။ သူတို့နှစ်ဦးတွင် အောင်မြင်သော အလုပ်အကိုင်များ၊ မိသားစုငယ်လေး၊ နေအိမ်များ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုလောကတွင် ခိုင်မာသော နေရာတစ်ခု ရှိခဲ့သည်။

ဒီမိုကရေစီ စံတန်ဖိုးများအပေါ် သူတို့၏ သစ္စာရှိမှုနှင့် ထိုတန်ဖိုးများကို ကာကွယ်ရန် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်ရပ်တည်ရဲမှုက ထိုအရာအားလုံးကို အန္တရာယ်ထဲ ရောက်စေခဲ့သည်။

သူတို့၏ ဒီမိုကရေစီ ထောက်ခံမှုသည် ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှုနှင့်မှ စတင်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာပြည်၏ ဒီမိုကရေစီ ပြောင်းလဲမှု မျှော်လင့်ချက်များကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ လူမှုအဆင့်အတန်းကို အသုံးပြု၍ နိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီ အကူးအပြောင်းတွင် ပါဝင်ကူညီခဲ့ကြသည်။ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် စစ်တပ်က ရွေးကောက်ခံ အစိုးရကို ဖြုတ်ချလိုက်သောအခါ သူတို့၏ အတိတ်မှတ်တမ်းကြောင့် ချက်ချင်းပစ်မှတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

သို့သော် သူတို့ နောက်မဆုတ်ခဲ့၊ နှုတ်ဆိတ်မနေခဲ့ပါ။ ငြိမ်းချမ်းသော ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီ အစိုးရ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကို တောင်းဆိုခဲ့ကာ အနုပညာရှင်များ၏ အသံဖြင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။

အကျိုးဆက်များမှာ ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ စစ်တပ်က သူတို့ကို ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခဲ့သည်။ ပုန်းရှောင်နေရပြီး နောက်ဆုံးတွင် အမြွှာသမီးငယ်လေးများနှင့်အတူ မြန်မာပြည်မှ ထွက်ပြေးခဲ့ရကာ နှစ်ပေါင်းများစွာ တည်ဆောက်ခဲ့သော ဘဝနှင့် အလုပ်အကိုင်များကို ထားခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူတို့၏ နေအိမ်များနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းယူခြင်း ခံခဲ့ရသည်။

ပြည်ပရောက် ဘဝတွင်ပင် များစွာ စွန့်လွှတ်ခဲ့ရသော ရည်မှန်းချက်များကို သူတို့ စွန့်လွှတ်မသွားခဲ့ပါ။ အနုပညာနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို ဆက်လုပ်ခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီအတွက် အသံထုတ်ကာ မြန်မာပြည်၏ ပဋိပက္ခကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသူများအတွက် အကူအညီများ စုဆောင်းခဲ့ကြသည်။

ထို့ကြောင့် ၂၀၂၁ မှစ၍ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်များသည် သူတို့၏ ဒီမိုကရေစီ သစ္စာ၏ အစ မဟုတ်ပါ။ နိုင်ငံသားတာဝန်၊ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီ မျှော်လင့်ချက်များကို ထောက်ခံခဲ့သည့် ရှည်လျားသော မှတ်တမ်းတစ်ခု၏ အရေးအကြီးဆုံး အခန်းကဏ္ဍ ဖြစ်သည်။

လင်းလင်း — ဂီတ၊ နိုင်ငံရေး ပါဝင်မှုနှင့် အနုပညာ လွတ်လပ်ခွင့်

မွေးချင်းအမည် Htwe Lin Ko ဖြစ်သော လင်းလင်း သည် မန္တလေးတွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ဆယ်စုနှစ်များစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သော စစ်အာဏာရှင် အုပ်ချုပ်ရေးကာလအတွင်း ၎င်း၏ အနုပညာလမ်းကြောင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ကိုယ်တိုင်နှင့် အခြား မြန်မာအဆိုတော်များအတွက် သီချင်းရာပေါင်းများစွာ ရေးသားခဲ့ပြီး အောင်မြင်သော အဆိုတော်၊ သီချင်းရေးဆရာနှင့် တေးရေးစပ်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

သူ၏ ဒီမိုကရေစီ သစ္စာသည် ၂၀၁၀ မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ပွင့်လင်းမှုမတိုင်မီ ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။ ဆင်ဆာဖြတ်တောက်မှု၊ နိုင်ငံရေး ဖိနှိပ်မှုနှင့် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် ကန့်သတ်ချက်များသည် နေ့စဉ်ဘဝ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်နေသော နိုင်ငံတွင် အနုပညာရှင်အဖြစ် ရင့်ကျက်လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်မှုသည် အနုပညာရှင်တစ်ဦးနှင့် နိုင်ငံသားတစ်ဦး အဖြစ် ကိုယ်တွေ့ကြုံခဲ့ရမှုများမှ အမြစ်တွယ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် သံဃာတော်များက စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်သော တစ်နိုင်ငံလုံး ဆန္ဒပြပွဲများ — ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေး — ကို ဦးဆောင်ခဲ့ချိန်တွင် လင်းလင်း သည် လမ်းများပေါ်တွင် သံဃာတော်များနှင့်အတူ ပါဝင်ချီတက်ခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း စိန်ခေါ်ခြင်းသည် ကြီးမားသော အန္တရာယ် ရှိခဲ့သည်။ ပါဝင်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အာဏာရှင်စနစ်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် ဒီမိုကရေစီ အနာဂတ်အပေါ် မျှော်လင့်ချက်ကို ထင်ဟပ်စေသည်။

မြန်မာပြည် နိုင်ငံရေးအရ တဖြည်းဖြည်း ပွင့်လင်းလာချိန်တွင်လည်း ထိုသစ္စာ ဆက်ရှိနေခဲ့သည်။ ၂၀၁၀ တွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်မှ လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် လင်းလင်း သည် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ် (NLD) ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားမှုတွင် နီးနီးကပ်ကပ် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ သူ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် နာမည်ကျော် ထောက်ခံသူ တစ်ဦးထက် များစွာ ကျော်လွန်ခဲ့သည်။

၂၀၁၂ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ ကာလတွင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် နိုင်ငံအနှံ့ ခရီးထွက်၍ မဲဆွယ်စဉ် သူ၏ စေတနာ့ဝန်ထမ်း လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ သမိုင်းဝင် ၂၀၁၅ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင်လည်း ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် NLD ကို ထပ်မံ ထောက်ခံကူညီခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဆန်သော တာဝန်ကို ယူရဲခြင်းသည် ဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားမှုအတွင်း သူရရှိထားသော ယုံကြည်မှုနှင့် ၎င်း၏ အချိန်နှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိုရည်မှန်းချက်အတွက် မြှုပ်နှံရန် အသင့်ရှိမှုကို ပြသသည်။

ယင်းတို့သည် တစ်ခါတစ်ရံ ပြုလုပ်သော နိုင်ငံရေး ဟန်ပြမှုများ မဟုတ်ပါ။ ရွှေဝါရောင် တော်လှန်ရေးတွင် သံဃာတော်များနှင့်အတူ ချီတက်ခဲ့ခြင်းမှသည် နိုင်ငံရေး ပွင့်လင်းချိန် ဒီမိုကရေစီ ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်မှုများကို ထောက်ခံခဲ့ခြင်းအထိ လင်းလင်း သည် နိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီ ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုနှင့်အတူ တသမတ်တည်း ရပ်တည်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းသည် ရုတ်တရက် နိုင်ငံရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုဘက် လှည့်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုကျော် လူသိရှင်ကြား ပြသခဲ့သည့် သစ္စာ၏ ဆက်လက်ရှိနေမှုသာ ဖြစ်သည်။

ချစ်သုဝေ — ဆေးပညာ၊ လူသားချင်းစာနာမှု ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ဒီမိုကရေစီ သစ္စာ

ချစ်သုဝေသည် အနုပညာ၊ ဆေးပညာ၊ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် လူမှုရေး ပါဝင်မှုတို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော ထူးခြားသည့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သရုပ်ဆောင်နှင့် အဆိုတော်အဖြစ် လူသိများသော်လည်း ရန်ကုန် ဆေးတက္ကသိုလ် (၂) တွင် ဆရာဝန်အဖြစ် ပညာသင်ယူခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ အနုပညာလောကမှ ရရှိလာသော လူထုအခွင့်အလမ်းကို လူသားချင်းစာနာမှုနှင့် လူမှုရေး ကိစ္စများအတွက် ပိုမိုအသုံးပြုလာခဲ့သည်။

သူမ၏ လူထုဝန်ဆောင်မှုများတွင် ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး၊ ကလေးသူငယ် ဖူလုံရေး၊ မသန်စွမ်းသူများ၏ အခွင့်အရေးနှင့် ကျား၊ မ တန်းတူညီမျှရေး ပါဝင်သည်။ အခွင့်အလမ်းနည်းသော ကလေးများနှင့် လူငယ်များ၏ ပညာရေး အခွင့်အလမ်းများကို ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး မြန်မာပြည်ရှိ ဆေးကျောင်းသားများ၏ ပညာရေးကိုလည်း ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့သည်။ မသန်စွမ်းသူများကို ကူညီရေး၊ ကျား၊ မ တန်းတူညီမျှရေးနှင့် အမျိုးသမီး အခွင့်အရေး မြှင့်တင်ရေး တာဝန်များကိုလည်း ယူခဲ့သည်။

ဆရာဝန်တစ်ဦးအနေဖြင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးသည် သူမအတွက် အထူးအရေးကြီးသည်။ တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေးနှင့် ရောဂါကာကွယ်ရေးအတွက် တက်ကြွ လှုပ်ရှားသူ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် ကလေးများနှင့် မွေးကင်းစ ကလေးငယ်များအကြား ကာကွယ်နိုင်သော ရောဂါနှင့် သေဆုံးမှုများကို လျှော့ချရန် ရိုးရှင်းသော နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ဆပ်ပြာဖြင့် လက်ဆေးခြင်းကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ဤလုပ်ငန်းကြောင့် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံကာလအတွင်း နယူးယောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လက်ဆေးခြင်း မြှင့်တင်ရေး လှုပ်ရှားသူအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြု၍ တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး၊ အာဟာရနှင့် ကလေးကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာ ဆွေးနွေးပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပန်းတိုင်များ (SDGs) တွင် တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေးကို ပိုမို အသိအမှတ်ပြုရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

သူမ၏ လူသားချင်းစာနာမှု လုပ်ငန်းများသည် တိုက်ရိုက်ဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုင်ဆင်းလုပ်သည့် လုပ်ငန်းများလည်း ဖြစ်သည်။ ရှမ်းပြည်နယ်တွင် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခကြောင့် ဒေသခံများ အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရချိန်တွင် ချစ်သုဝေသည် စစ်ရှောင်စခန်းများသို့ ကိုယ်တိုင်သွားရောက်၍ အိမ်ယာမဲ့ မိသားစုများကို ကူညီခဲ့သည်။ အစားအစာ၊ အဝတ်အထည်၊ ဆေးဝါးပစ္စည်းများနှင့် ပညာရေး အထောက်အကူ ပစ္စည်းများ ယူဆောင်သွားခဲ့ပြီး လိုအပ်သလို ဆေးပညာဆိုင်ရာ အကြံဉာဏ်များ ပေးခဲ့သည်။

သူမ၏ လူသားချင်းစာနာမှု ဝန်ဆောင်မှုသည် ခင်ပွန်းသည်နှင့် မျှဝေထားသော မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားမှုအပေါ် သစ္စာနှင့် လက်တွဲလျက် ရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံ နိုင်ငံရေးအရ ပွင့်လင်းလာချိန်တွင် ဒီမိုကရေစီ ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုကို ထောက်ခံခဲ့ပြီး မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီ အကူးအပြောင်းကို ထောက်ခံရန် ၎င်း၏ လူမှုအဆင့်အတန်းကို အသုံးပြုခဲ့သည်။

ချစ်သုဝေနှင့် လင်းလင်း နှစ်ဦးစလုံးအတွက် ဒီမိုကရေစီဆိုသည်မှာ ရွေးကောက်ပွဲများထက် ပိုသည်။ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ၊ တန်းတူညီမျှမှု၊ လွတ်လပ်ခွင့်၊ တာဝန်ခံမှုရှိသော အစိုးရနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းရှိ အားအနည်းဆုံးသူများအပေါ် တာဝန်သိမှုတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

လူသားချင်းစာနာမှု ဝန်ဆောင်မှုအတွက် မိသားစု၏ သစ္စာ

လင်းလင်း နှင့် ချစ်သုဝေတို့သည် ဤတူညီသော တန်ဖိုးများကို ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် ပရဟိတ လုပ်ငန်းတွင် ပေါင်းစပ်ခဲ့ကြသည်။

၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် မွေးရာပါ နှလုံးချို့ယွင်းချက်ဖြင့် မွေးဖွားလာသော ကလေးငယ်များအား ဆေးကုသမှု ပေးနိုင်ရန် အမြွှာသမီးလေးများ၏ အမည်ကို အစွဲပြု၍ ခေတ်သစ် ဖောင်ဒေးရှင်း (KhitThit Foundation) ကို ပူးတွဲ တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။

ဂီတ၊ ရုပ်ရှင်နှင့် ဖျော်ဖြေရေး လောကရှိ အောင်မြင်သော အလုပ်အကိုင်များအတွင်းမှာသာ ဘဝကို ကန့်သတ်ထားနိုင်ခဲ့သော်လည်း ထိုသို့ မလုပ်ခဲ့ကြပါ။ ဆေးကုသမှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲ ကြီးကြီးမားမား ကြုံနေရသော မိသားစုများကို ကူညီရန် ၎င်းတို့၏ လူသိများမှုနှင့် အရင်းအမြစ်များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

သူတို့၏ လူသားချင်းစာနာမှု လုပ်ငန်းများသည် လူထုဘဝကို ပုံဖော်ခဲ့သည့် တန်ဖိုးများ — လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ၊ လူမှုတာဝန်သိမှုနှင့် သာမန်ပြည်သူများအပေါ် ဂရုစိုက်မှု — ကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ နောက်ပိုင်း သူတို့ ချခဲ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို နားလည်ရန် ဤနောက်ခံသည် အရေးကြီးသည်။

၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ — ဒီမိုကရေစီ ယုံကြည်ချက်များအတွက် ကိုယ်တိုင် ပေးဆပ်ရချိန်

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် မြန်မာစစ်တပ်သည် ရွေးကောက်ခံ အရပ်သား အစိုးရကို ဖြုတ်ချခဲ့ပြီး နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်များကို ထိန်းသိမ်းကာ နိုင်ငံ၏ ဒီမိုကရေစီ အကူးအပြောင်းကို ရုတ်တရက် အဆုံးသတ်လိုက်သည်။

လင်းလင်း နှင့် ချစ်သုဝေအတွက် အာဏာသိမ်းမှုသည် အလွန် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဆန်သော ရွေးချယ်မှုတစ်ခုကို ချပြလိုက်သည်။ နှုတ်ဆိတ်နေ၍ အလုပ်အကိုင်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် မိသားစုကို ကာကွယ်ရန် ကြိုးစားနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ထောက်ခံခဲ့သော မူများနှင့်အတူ ရပ်တည်ပြီး အန္တရာယ်ကို လက်ခံနိုင်သည်။

သူတို့သည် ထိုမူများနှင့်အတူ ရပ်တည်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။

ငြိမ်းချမ်းသော ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီ အစိုးရ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကို လူသိရှင်ကြား တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံး လူသိများသော အနုပညာရှင်များ အဖြစ် ၎င်းတို့၏ လူသိများမှုကို အသုံးပြု၍ စစ်အုပ်ချုပ်ရေး ဆန့်ကျင်သူများကိုလည်း ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။

လင်းလင်း သည် ၎င်း၏ ဂီတနှင့် လူထုအခွင့်အလမ်းကို အသုံးပြု၍ လှုပ်ရှားမှုကို တိုက်ရိုက် ထောက်ခံခဲ့သည်။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအောက်တွင် အလုပ်မဆင်းရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သော အစိုးရ ဝန်ထမ်းများ — အာဏာဖီဆန်ရေး လှုပ်ရှားမှု (CDM) တွင် ပါဝင်သူများ — အတွက် ရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရာတွင် ကူညီခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားမှုနှင့် သွေးစည်းညီညွတ်ကြောင်း ပြသသော ဂီတများကို ဆက်လက် ဖန်တီးခဲ့သည်။

ထိုကာလအတွင်း ရေးစပ်ခဲ့သော သီချင်းများအနက် နောက်ဆုံးဖြစ်ရမယ် သီချင်းသည် ငြိမ်းချမ်းသော ဆန္ဒပြပွဲများကို အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းမှုအပေါ် တုံ့ပြန်ထားသော သီချင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသီချင်းမှ ရရှိငွေကို လှုပ်ရှားမှုအတွက် လှူဒါန်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။

သူတို့၏ လူသိရှင်ကြား ရပ်တည်မှုသည် ပြင်းထန်သော အကျိုးဆက်များကို လျင်မြန်စွာ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ စစ်တပ်က နှစ်ဦးစလုံးကို ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခဲ့ပြီး မိသားစု တစ်စုလုံး ပုန်းရှောင်နေရသည်။

သူတို့၏ ဘဝသည် တစ်ညတည်းနီးပါး ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ဖျော်ဖြေပွဲ စင်မြင့်များ၊ ရုပ်ရှင်ရိုက်ကွင်းများနှင့် လူထုပွဲ၊ ပရဟိတပွဲများတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှိခဲ့သော တစ်နိုင်ငံလုံး လူသိများသည့် အနုပညာရှင် နှစ်ဦးသည် အမြွှာသမီးငယ်လေးများကို စောင့်ရှောက်ရင်း ဖမ်းဆီးခံရမှုမှ ရှောင်တိမ်းရန် လုံခြုံရာ နေရာတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ ရုတ်တရက် ရွှေ့ပြောင်းနေရသည်။

သို့သော် သူတို့သည် ၎င်းတို့၏ ရပ်တည်ချက်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း မပြုခဲ့ကြပါ။ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အန္တရာယ်များသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ လူသိရှင်ကြား ရပ်တည်ခဲ့သည့် မူတစ်ခု၏ အကျိုးဆက် ဖြစ်သည် — မြန်မာပြည်ကို စစ်အင်အားဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူ့ဆန္ဒဖြင့် အုပ်ချုပ်သင့်သည်။

နှုတ်ဆိတ်နေမည့်အစား ပြည်ပရောက် ဘဝကို ရွေးချယ်ခြင်း

နောက်ဆုံးတွင် မြန်မာပြည်၌ ဆက်နေရန် အန္တရာယ် အလွန်များလာခဲ့သည်။

လင်းလင်း သည် နယ်စပ်ကိုဖြတ်၍ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ချစ်သုဝေသည် အမြွှာသမီးလေးများနှင့်အတူ နောက်မှ လိုက်ပါလာခဲ့သည်။

သူတို့ ထားခဲ့ရသည်မှာ နေအိမ်တစ်လုံးထက် များစွာ ပိုသည်။ အလုပ်အကိုင်၊ ပရိသတ်၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများ၊ မိတ်ဆွေများ၊ ဆွေမျိုးများနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ဘဝ အားလုံးသည် မြန်မာပြည်တွင် အမြစ်တွယ်နေခဲ့သည်။ ပြည်ပတွင် ပိုကောင်းသော အခွင့်အလမ်းများ ရှာဖွေရန် ထွက်ခွာခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်ခဲ့မှုကြောင့် ကိုယ့်နိုင်ငံတွင် ဆက်နေရန် မလုံခြုံတော့သောကြောင့် ထွက်ခွာခဲ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။

ထွက်ခွာပြီးနောက်တွင်လည်း အပြစ်ပေးမှုများ ဆက်ရှိနေခဲ့သည်။ ၂၀၂၂ ဖေဖော်ဝါရီတွင် စစ်အာဏာပိုင်များက ရန်ကုန်ရှိ သူတို့၏ နေအိမ်နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒီမိုကရေစီ လှုပ်ရှားမှုနှင့် ဆက်စပ်သူများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းယူသည့် ကျယ်ပြန့်သော ပုံစံ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် လင်းလင်း နှင့် ချစ်သုဝေအတွက် ဒီမိုကရေစီ ထောက်ခံမှုသည် ဘယ်တုန်းကမှ စိတ်ကူးယဉ် ရပ်တည်ချက်သက်သက် မဟုတ်ခဲ့ပါ။ ၎င်းအတွက် နေအိမ်၊ မြန်မာပြည်တွင်းရှိ အလုပ်အကိုင်၊ ကိုယ်ပိုင် လုံခြုံမှုနှင့် နောက်ဆုံးတွင် ကိုယ့်နိုင်ငံ၌ နေထိုင်ခွင့်ကိုပါ ပေးဆပ်ခဲ့ရသည်။ သမီးငယ်လေးများလည်း သူတို့နှင့်အတူ ပြည်ပသို့ ထွက်ခွာခဲ့ရသည်။

ပြည်ပတွင် လုပ်ငန်းများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ခြင်း

ပြည်ပရောက် ဘဝက သူတို့ကို နှုတ်ဆိတ်အောင် မလုပ်နိုင်ခဲ့ပါ။

မြန်မာ–ထိုင်း နယ်စပ်အနီးတွင် လင်းလင်း သည် ရုပ်ရှင်ဖန်တီးမှုဘက်သို့ ပိုမို လှည့်လာခဲ့သည်။ အကန့်အသတ်ရှိသော အရင်းအမြစ်များဖြင့် စမှတ် နှင့် ဂီတ ရုပ်ရှင် The Way ကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ ချစ်သုဝေလည်း ထိုလုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုရုပ်ရှင်များသည် နိုင်ငံတကာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်များတွင် အသိအမှတ်ပြုမှု ရရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် The New York Times က ပြည်ပရောက် ဘဝရှိ သူ၏ လုပ်ငန်းများကို ဖော်ပြခဲ့သည်။

အမေရိကန်သို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် ဇနီးမောင်နှံသည် ဂီတမှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းကို ဆက်လုပ်ရန် နောက်ထပ် နည်းလမ်းတစ်ခုကို ရှာတွေ့ခဲ့ကြသည်။

အမေရိကန်တစ်ဝှမ်းရှိ မြန်မာ အသိုင်းအဝိုင်းများအတွက် ရောင်နီ (Dawn) ဖျော်ဖြေပွဲ စီးရီးကို ကျင်းပခဲ့ကြသည်။ ထိုအမည်တွင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မျှော်လင့်ချက် သတင်းစကားတစ်ခု ပါရှိသည် — စစ်အုပ်ချုပ်ရေးအောက်ရှိ နှစ်ပေါင်းများစွာသော အမှောင်ထုအပြီးတွင် မြန်မာပြည်သည် တစ်နေ့ အရုဏ်ဦးသစ်ကို မြင်ရမည်။

ထိုဖျော်ဖြေပွဲများသည် ရိုးရိုး ဖျော်ဖြေမှုများ သက်သက် မဟုတ်ခဲ့ပါ။ မြန်မာပြည်တွင်း ဖြစ်ပျက်နေသည်များကို အာရုံစိုက်မှု ဆက်ရှိနေစေရန်နှင့် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခကြားတွင် နေထိုင်ရသော အရပ်သားများ၏ ဒုက္ခကို အမေရိကန်ရှိ လူများ နားလည်စေရန် နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဖျော်ဖြေပွဲများကို လူသားချင်းစာနာမှု လုပ်ငန်းအဖြစ်လည်း ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသော စီးပွားဖြစ် အလုပ်အကိုင်များကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် နည်းလမ်းအဖြစ် သဘောမထားဘဲ လင်းလင်း နှင့် ချစ်သုဝေတို့သည် ရရှိငွေများကို မြန်မာ့ အကျပ်အတည်းကြောင့် ထိခိုက်ခံရသူများအတွက် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီအဖြစ် လှူဒါန်းခဲ့ကြသည်။

၂၀၂၆ အောက်တိုဘာလတွင် မေရီလန်းပြည်နယ်မှ စတင်ခဲ့သော ပြဇာတ် ၂၁ (Theatre 21) ဖျော်ဖြေပွဲ စီးရီးသည်လည်း တူညီသော ရည်ရွယ်ချက်ကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်သည် — ဒုက္ခခံစားခဲ့ရသူများကို အောက်မေ့သတိရရန်၊ မြန်မာပြည်အပေါ် လူထု အာရုံစိုက်မှု ဆက်ရှိနေစေရန်နှင့် လိုအပ်နေသော အသိုင်းအဝိုင်းများအတွက် လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ စုဆောင်းရန် ဂီတနှင့် ဖျော်ဖြေမှုကို အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် သူတို့၏ ပြည်ပရောက် ဘဝသည် အာဏာသိမ်းမှုမတိုင်မီ ဘဝကို ပုံဖော်ခဲ့သော ပုံစံကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ကျန်ရှိနေသော မည်သည့် အခွင့်အလမ်းကိုမဆို — ပထမ ဂီတ၊ ထို့နောက် ရုပ်ရှင်၊ ယခု အမေရိကန်ရှိ ဖျော်ဖြေပွဲများ — အသုံးပြု၍ ထွက်ခွာခဲ့ရသော နိုင်ငံမှ ပြည်သူများနှင့် ၎င်းတို့၏ ဒီမိုကရေစီ မျှော်လင့်ချက်များကို ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။

ဘဝတစ်ခုလုံးဖြင့် တိုင်းတာသော သစ္စာ

လင်းလင်း နှင့် ချစ်သုဝေ၏ ဒီမိုကရေစီ တန်ဖိုးများအပေါ် သစ္စာကို သီချင်းတစ်ပုဒ်၊ ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခု သို့မဟုတ် အခိုက်အတန့်တစ်ခုဖြင့် မဟုတ်ဘဲ သူတို့ဘဝ၏ မှတ်တမ်း အပြည့်အစုံဖြင့် နားလည်သင့်သည်။

အာဏာမသိမ်းမီ လင်းလင်း သည် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်၍ ချီတက်ခဲ့ပြီး ဒီမိုကရေစီ ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်မှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ချစ်သုဝေသည် အောင်မြင်သော အနုပညာ အသက်မွေးမှုကို ဆေးပညာ၊ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး၊ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ၊ အမျိုးသမီး အခွင့်အရေးနှင့် အားနည်းသော အသိုင်းအဝိုင်းများကို ထောက်ပံ့ခြင်းတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ နှစ်ဦးအတူ ကလေးငယ်များအား ဆေးကုသမှု ပေးရန် ဖောင်ဒေးရှင်းတစ်ခု တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။

အာဏာသိမ်းပြီးနောက် နှစ်ဦးစလုံးသည် နိုင်ငံရေး အာဏာသည် စစ်အင်အားမှ မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူ့ဆန္ဒမှ လာသင့်သည် ဟူသော မူကို ကာကွယ်ခဲ့ကြသည်။

• ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်း အန္တရာယ်ရှိလာသောအခါ သူတို့ နောက်မဆုတ်ခဲ့ကြ။
• ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ခံရသောအခါ ပုန်းရှောင်ခဲ့ကြသည်။
• မြန်မာပြည်တွင် ဆက်နေရန် မဖြစ်နိုင်တော့သောအခါ နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။
• ပိုင်ဆိုင်မှုများ သိမ်းယူခံရသောအခါ လုပ်ငန်းများကို ဆက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။
• ပြည်ပရောက် ဘဝက ယခင် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းများကို ဆုံးရှုံးစေသောအခါ မြန်မာပြည်တွင်း ဒုက္ခရောက်နေသူများကို ကူညီရန် ဂီတ၊ ရုပ်ရှင်၊ ဖျော်ဖြေပွဲနှင့် ရန်ပုံငွေ ရှာဖွေခြင်းကို အသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းသစ်များကို ရှာတွေ့ခဲ့ကြသည်။

သူတို့၏ သစ္စာအတွက် ကြီးမားသော ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ပေးဆပ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ နေအိမ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ မြန်မာပြည်တွင်းရှိ အလုပ်အကိုင်၊ ကိုယ်ပိုင် လုံခြုံမှုနှင့် ကိုယ့်နိုင်ငံတွင် ကလေးများကို ပြုစုပျိုးထောင်ခွင့်တို့ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

သို့သော် ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းမှု မတိုင်မီ ကာလကြာမြင့်စွာကပင် သူတို့ဘဝကို ပုံဖော်ခဲ့သော မူများ — လွတ်လပ်ခွင့်၊ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ငြိမ်းချမ်းသော နိုင်ငံရေး ပါဝင်မှု၊ တာဝန်ခံမှုရှိသော အစိုးရနှင့် မြန်မာပြည်သူများ၏ ကိုယ့်အနာဂတ်ကို ကိုယ်တိုင် ပြဋ္ဌာန်းခွင့် — အတွက် ဆက်လက် ရပ်တည်နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် သူတို့၏ ဇာတ်လမ်းသည် နိုင်ငံရေးထဲ ဝင်ရောက်လာသော နာမည်ကျော် အနုပညာရှင် နှစ်ဦး၏ ဇာတ်လမ်း သက်သက် မဟုတ်ပါ။

ဆုံးရှုံးစရာ များစွာ ရှိခဲ့သော်လည်း အန္တရာယ်ရှိလာချိန်တွင် ဒီမိုကရေစီ စံတန်ဖိုးများအတွက် ရပ်တည်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး ထိုရွေးချယ်မှုအတွက် ကြီးမားသော တန်ဖိုးကို ပေးဆပ်ခဲ့ကာ ပြည်ပရောက် ဘဝတွင်ပင် ထိုမူများအတိုင်း ဆက်လက် အသက်ရှင်နေသော မိသားစုတစ်စု၏ ဇာတ်လမ်း ဖြစ်သည်။

← ပင်မစာမျက်နှာသို့